నిత్య పూజా విధానం (సంక్షిప్తం)
Daily short pooja
నిత్య పూజ క్రమం (సంక్షిప్తం)
- స్నానం చేసి, పూజా మందిరాన్ని శుభ్రం చేసి, దీపం వెలిగించాలి
- ఆచమనం, గణపతి ప్రార్థన (శుక్లాంబరధరం)
- ఇష్ట దైవానికి పంచోపచారాలు: గంధం, పుష్పం, ధూపం, దీపం, నైవేద్యం
- అష్టోత్తరం లేదా ఒక స్తోత్రం (వీలును బట్టి)
- కర్పూర హారతి, మంత్రపుష్పం, ప్రదక్షిణ నమస్కారం
- తీర్థ ప్రసాద స్వీకరణ
సామగ్రి
- దీపం, నూనె లేదా నెయ్యి, వత్తులు, అగరవత్తులు, కర్పూరం
- పూలు లేదా తులసి, పసుపు, కుంకుమ, గంధం, అక్షతలు
- నైవేద్యానికి బెల్లం, పండు, పాలు లేదా ఆ రోజు వండిన ఆహారం
- పంచపాత్ర, ఉద్ధరిణి, హారతి పళ్ళెం, గంట
దీపారాధన, గణపతి ప్రార్థన
దీపం వెలిగించి, పూలు, అక్షతలు దీపానికి సమర్పించి:
చేతిలో అక్షతలు తీసుకుని:
ఆచమనం
ఉద్ధరిణితో నీరు తీసుకుని ఈ మూడు నామాలకు ఒక్కొక్క సారి తీసుకోవాలి:
- ఓం కేశవాయ స్వాహా
- ఓం నారాయణాయ స్వాహా
- ఓం మాధవాయ స్వాహా
తరువాత చేతులు కడుక్కుని మిగిలిన నామాలు చెప్పాలి:
ఓం గోవిందాయ నమః । ఓం విష్ణవే నమః । ఓం మధుసూదనాయ నమః । ఓం త్రివిక్రమాయ నమః । ఓం వామనాయ నమః । ఓం శ్రీధరాయ నమః । ఓం హృషీకేశాయ నమః । ఓం పద్మనాభాయ నమః । ఓం దామోదరాయ నమః । ఓం సంకర్షణాయ నమః । ఓం వాసుదేవాయ నమః । ఓం ప్రద్యుమ్నాయ నమః । ఓం అనిరుద్ధాయ నమః । ఓం పురుషోత్తమాయ నమః । ఓం అధోక్షజాయ నమః । ఓం నారసింహాయ నమః । ఓం అచ్యుతాయ నమః । ఓం జనార్దనాయ నమః । ఓం ఉపేంద్రాయ నమః । ఓం హరయే నమః । ఓం శ్రీకృష్ణాయ నమః ।
సంకల్పం
నిత్య పూజలో సంకల్పం ఐచ్ఛికం; సంక్షిప్తంగా "మమ ఇష్ట దేవతా ప్రీత్యర్థం నిత్య పూజాం కరిష్యే" అని చెప్పుకోవచ్చు.
చేతిలో అక్షతలు, పూలు తీసుకుని:
అక్షతలు నీటిలో వదలాలి.
షోడశోపచార పూజ
నిత్య పూజలో ప్రతి ఉపచారానికి శ్లోకం చెప్పకుండా "ఓం [ఇష్ట దేవతా] నమః, ... సమర్పయామి" అని పంచోపచారాలు (గంధం, పుష్పం, ధూపం, దీపం, నైవేద్యం) చేసినా చాలు.
ధ్యానం
ఓం మమ ఇష్ట దేవతాయై నమః । ధ్యాయామి ।
ఆవాహనం
ఓం మమ ఇష్ట దేవతాయై నమః । ఆవాహయామి ।
ఆసనం
ఆసనం సమర్పయామి ।
పాద్యం
పాద్యం సమర్పయామి ।
అర్ఘ్యం
అర్ఘ్యం సమర్పయామి ।
ఆచమనీయం
ఆచమనీయం సమర్పయామి ।
మధుపర్కం
మధుపర్కం సమర్పయామి ।
పంచామృత స్నానం
పంచామృత స్నానం సమర్పయామి । (పాలు, పెరుగు, నెయ్యి, తేనె, పంచదార ఒక్కొక్కటిగా)
శుద్ధోదక స్నానం
శుద్ధోదక స్నానం సమర్పయామి । స్నానానంతరం ఆచమనీయం సమర్పయామి ।
వస్త్రం
వస్త్రయుగ్మం సమర్పయామి ।
యజ్ఞోపవీతం
యజ్ఞోపవీతం సమర్పయామి ।
గంధం
గంధాన్ ధారయామి ।
అక్షతలు
అక్షతాన్ సమర్పయామి ।
పుష్పం
పుష్పైః పూజయామి ।
ధూపం
ధూపమాఘ్రాపయామి ।
దీపం
దీపం దర్శయామి । ధూపదీపానంతరం ఆచమనీయం సమర్పయామి ।
నైవేద్యం
నైవేద్య పదార్థాలపై నీరు చల్లి, తులసి లేదా పూలతో గాయత్రి చెప్పి:
ఓం ప్రాణాయ స్వాహా । ఓం అపానాయ స్వాహా । ఓం వ్యానాయ స్వాహా । ఓం ఉదానాయ స్వాహా । ఓం సమానాయ స్వాహా । ఓం బ్రహ్మణే స్వాహా ॥
నైవేద్యం సమర్పయామి । మధ్యే మధ్యే పానీయం సమర్పయామి । అమృతాపిధానమసి । ఉత్తరాపోశనం సమర్పయామి । హస్తౌ ప్రక్షాళయామి । పాదౌ ప్రక్షాళయామి । శుద్ధాచమనీయం సమర్పయామి ।
తాంబూలం
తాంబూలం సమర్పయామి ।
నీరాజనం
కర్పూరం వెలిగించి హారతి ఇస్తూ:
నీరాజనం సమర్పయామి । నీరాజనానంతరం ఆచమనీయం సమర్పయామి ।
మంత్రపుష్పం (సంక్షిప్తం)
చేతిలో పూలు, అక్షతలు తీసుకుని నిలబడి:
మంత్రపుష్పం సమర్పయామి । (పూలు, అక్షతలు స్వామిపై వేయాలి)
ప్రదక్షిణ నమస్కారం, క్షమాపణ
ఆత్మప్రదక్షిణ నమస్కారాన్ సమర్పయామి ।