14 Steps

శ్రీ వరలక్ష్మీ వ్రత పూజా విధానం

Varalakshmi Vratam Pooja Vidhanam

ఈ విధానంలో [ ] లో ఉన్న చోట మీ గోత్రం, పేరు, పంచాంగ వివరాలు చెప్పుకోవాలి. ఈ వ్రతాన్ని సాధారణంగా ముత్తైదువులు చేస్తారు; సంకల్పంలో "శ్రీమతీ ... నామధేయాహం" అని చెప్పుకోవాలి.

పూజకు ముందు సిద్ధత

ఉదయాన్నే అభ్యంగన స్నానం చేసి, పట్టు వస్త్రాలు ధరించాలి
పూజా మందిరాన్ని శుభ్రం చేసి ముగ్గు వేయాలి; పీఠంపై బియ్యం పోసి కలశాన్ని ఉంచాలి
కలశంలో నీరు పోసి, గంధం, అక్షతలు, పసుపు కుంకుమలు, పూలు, ఒక నాణెం వేసి, మామిడి ఆకులు పెట్టి, పైన కొబ్బరికాయ ఉంచాలి
కొబ్బరికాయకు అమ్మవారి ముఖం అమర్చి, కలశానికి రవికల గుడ్డ చుట్టి, పూలదండ, నగలతో అలంకరించాలి
కలశం తూర్పు ముఖంగా ఉండేలా ఉంచాలి; పూజ చేసేవారు తూర్పు లేదా ఉత్తర దిక్కు చూసి కూర్చోవాలి
తోరాలను ఒక పళ్ళెంలో అమ్మవారి ముందు ఉంచాలి
పసుపుతో గణపతిని చేసి తమలపాకుపై ఉంచాలి
ఉదయం లేదా సాయంకాలం, ఇంటి ఆచారాన్ని బట్టి పూజ చేసుకోవచ్చు; పూజ పూర్తయ్యే వరకు ఉపవాసం ఉండటం ఆచారం

పూజ తరువాత

కథ విని అక్షతలు శిరస్సున ధరించాలి; తోరాన్ని కుడి చేతికి కట్టుకోవాలి
ముత్తైదువులకు వాయనం, తాంబూలం ఇవ్వాలి
సాయంకాలం మళ్ళీ హారతి ఇచ్చి, మరుసటి రోజు ఉదయం పూజ చేసి ఉద్వాసన చెప్పాలి
కలశంలోని నీటిని ఇంటిలో చల్లి, మిగిలినది తులసి మొక్కకు పోయాలి; కలశంలోని బియ్యాన్ని అన్నంలో కలిపి వండుకోవాలి

దీపారాధన, గణపతి ప్రార్థన

దీపం వెలిగించి, పూలు, అక్షతలు దీపానికి సమర్పించి:

దీపస్త్వం బ్రహ్మరూపోఽసి జ్యోతిషాం ప్రభురవ్యయః । సౌభాగ్యం దేహి పుత్రాంశ్చ సర్వాన్ కామాంశ్చ దేహి మే ॥

చేతిలో అక్షతలు తీసుకుని:

శుక్లాంబరధరం విష్ణుం శశివర్ణం చతుర్భుజం । ప్రసన్నవదనం ధ్యాయేత్ సర్వ విఘ్నోపశాంతయే ॥

అగజానన పద్మార్కం గజాననమహర్నిశం । అనేకదం తం భక్తానాం ఏకదంతముపాస్మహే ॥

ఆచమనం

ఉద్ధరిణితో నీరు తీసుకుని ఈ మూడు నామాలకు ఒక్కొక్క సారి తీసుకోవాలి:

ఓం కేశవాయ స్వాహా
ఓం నారాయణాయ స్వాహా
ఓం మాధవాయ స్వాహా

తరువాత చేతులు కడుక్కుని మిగిలిన నామాలు చెప్పాలి:

ఓం గోవిందాయ నమః । ఓం విష్ణవే నమః । ఓం మధుసూదనాయ నమః । ఓం త్రివిక్రమాయ నమః । ఓం వామనాయ నమః । ఓం శ్రీధరాయ నమః । ఓం హృషీకేశాయ నమః । ఓం పద్మనాభాయ నమః । ఓం దామోదరాయ నమః । ఓం సంకర్షణాయ నమః । ఓం వాసుదేవాయ నమః । ఓం ప్రద్యుమ్నాయ నమః । ఓం అనిరుద్ధాయ నమః । ఓం పురుషోత్తమాయ నమః । ఓం అధోక్షజాయ నమః । ఓం నారసింహాయ నమః । ఓం అచ్యుతాయ నమః । ఓం జనార్దనాయ నమః । ఓం ఉపేంద్రాయ నమః । ఓం హరయే నమః । ఓం శ్రీకృష్ణాయ నమః ।

భూతోచ్ఛాటనం

అక్షతలు తీసుకుని ఎడమ వైపు వెనుకకు వేయాలి:

ఉత్తిష్ఠంతు భూతపిశాచాః యే తే భూమి భారకాః । ఏతేషామవిరోధేన బ్రహ్మకర్మ సమారభే ॥

ప్రాణాయామం

ఓం భూః । ఓం భువః । ఓం సువః । ఓం మహః । ఓం జనః । ఓం తపః । ఓం సత్యం । ఓం తత్సవితుర్వరేణ్యం భర్గో దేవస్య ధీమహి ధియో యో నః ప్రచోదయాత్ । ఓమాపో జ్యోతీ రసోఽమృతం బ్రహ్మ భూర్భువస్సువరోమ్ ॥

సంకల్పం

చేతిలో అక్షతలు, పూలు తీసుకుని:

మమ ఉపాత్త దురితక్షయ ద్వారా శ్రీ పరమేశ్వర ప్రీత్యర్థం, శుభే శోభనే ముహూర్తే, శ్రీ మహావిష్ణోరాజ్ఞయా ప్రవర్తమానస్య అద్య బ్రహ్మణః ద్వితీయ పరార్థే, శ్వేతవరాహ కల్పే, వైవస్వత మన్వంతరే, కలియుగే, ప్రథమ పాదే, జంబూద్వీపే, భరతవర్షే, భరతఖండే, మేరోః దక్షిణ దిగ్భాగే, శ్రీశైలస్య వాయవ్య ప్రదేశే, కృష్ణా గోదావర్యోః మధ్య ప్రదేశే, స్వగృహే (లేదా శోభన గృహే), సమస్త దేవతా బ్రాహ్మణ హరిహర గురు చరణ సన్నిధౌ, అస్మిన్ వర్తమాన వ్యావహారిక చాంద్రమానేన [samvatsaram] నామ సంవత్సరే, [ayanam], [ritu] ఋతౌ, [masam] మాసే, [paksham] పక్షే, [tithi] తిథౌ, [varam] వాసరే, శుభ నక్షత్రే, శుభ యోగే, శుభ కరణే, ఏవంగుణ విశేషణ విశిష్టాయాం శుభ తిథౌ, శ్రీమాన్ [gotram] గోత్రః [name] నామధేయః, ధర్మపత్నీ సమేతస్య, అస్మాకం సహకుటుంబానాం క్షేమ స్థైర్య ధైర్య విజయ అభయ ఆయురారోగ్య ఐశ్వర్యాభివృద్ధ్యర్థం, ధర్మార్థ కామ మోక్ష చతుర్విధ ఫల పురుషార్థ సిద్ధ్యర్థం, మమ సకుటుంబస్య దీర్ఘ సుమంగళీత్వ, పుత్రపౌత్రాభివృద్ధి, ధనధాన్య, సకల సౌభాగ్య సిద్ధ్యర్థం, శ్రీ వరలక్ష్మీ దేవతా ముద్దిశ్య, శ్రీ వరలక్ష్మీ దేవతా ప్రీత్యర్థం, శ్రీ వరలక్ష్మీ వ్రతం, తదంగ కలశ స్థాపన, ధ్యానావాహనాది షోడశోపచార పూజాం, తోర గ్రహణం, వాయన దానం చ కరిష్యే ।

అక్షతలు నీటిలో వదలాలి.

తదంగ కలశ పూజాం కరిష్యే ।

కలశ పూజ

కలశంపై కుంకుమ బొట్టు పెట్టి, చేతితో కలశాన్ని తాకుతూ:

కలశస్య ముఖే విష్ణుః కంఠే రుద్రః సమాశ్రితః । మూలే తత్ర స్థితో బ్రహ్మా మధ్యే మాతృగణాః స్మృతాః ॥ కుక్షౌ తు సాగరాః సర్వే సప్తద్వీపా వసుంధరా । ఋగ్వేదోఽథ యజుర్వేదః సామవేదో హ్యథర్వణః ॥ అంగైశ్చ సహితాః సర్వే కలశాంబు సమాశ్రితాః । గంగే చ యమునే చైవ గోదావరి సరస్వతి । నర్మదే సింధు కావేరి జలేఽస్మిన్ సన్నిధిం కురు ॥

ఆయాంతు శ్రీ వరసిద్ధి వినాయక పూజార్థం దురితక్షయ కారకాః ।

కలశంలోని నీటిని పూలతో పూజా ద్రవ్యాలపై, తనపై, పూజలో ఉన్నవారిపై చల్లాలి:

కలశోదకేన పూజా ద్రవ్యాణి దేవమాత్మానం చ సంప్రోక్ష్య ।

పసుపు గణపతి పూజ

పసుపు గణపతిపై అక్షతలు, పూలు వేస్తూ:

గణానాం త్వా గణపతిగ్ం హవామహే కవిం కవీనాముపమశ్రవస్తమం । జ్యేష్ఠరాజం బ్రహ్మణాం బ్రహ్మణస్పత ఆ నః శృణ్వన్నూతిభిస్సీద సాదనం ॥

ఓం శ్రీ మహాగణాధిపతయే నమః । ధ్యాయామి । ఆవాహయామి । నవరత్న ఖచిత సింహాసనం సమర్పయామి ।
పాద్యం సమర్పయామి । అర్ఘ్యం సమర్పయామి । ఆచమనీయం సమర్పయామి ।
శుద్ధోదక స్నానం సమర్పయామి । వస్త్రం సమర్పయామి । యజ్ఞోపవీతం సమర్పయామి ।
గంధం సమర్పయామి । అక్షతాన్ సమర్పయామి । పుష్పైః పూజయామి ।
ధూపం ఆఘ్రాపయామి । దీపం దర్శయామి । నైవేద్యం సమర్పయామి (బెల్లం లేదా అరటిపండు) ।
తాంబూలం సమర్పయామి । నీరాజనం సమర్పయామి । మంత్రపుష్పం సమర్పయామి । ప్రదక్షిణ నమస్కారాన్ సమర్పయామి ।

శ్రీ మహాగణాధిపతిః సుప్రీతః సుప్రసన్నో వరదో భవతు ।

పసుపు గణపతిని విగ్రహం పక్కన ఉంచి, ప్రధాన పూజకు వెళ్ళాలి.

ప్రాణప్రతిష్ఠ

విగ్రహంపై చేయి ఉంచి (లేదా పూలతో తాకుతూ):

ఓం అసునీతే పునరస్మాసు చక్షుః పునః ప్రాణమిహ నో ధేహి భోగం । జ్యోక్పశ్యేమ సూర్యముచ్చరంతమనుమతే మృడయా నస్స్వస్తి ॥

అస్మిన్ బింబే శ్రీ వరలక్ష్మీ దేవీం ఆవాహయామి, స్థాపయామి, పూజయామి । స్థిరో భవ । వరదో భవ । సుప్రసన్నో భవ । సుముఖో భవ । స్థిరాసనం కురు ॥

శ్రీ లక్ష్మీ అష్టోత్తర శతనామావళి

ఒక్కొక్క నామానికి పూలు, అక్షతలు లేదా కుంకుమ వేయాలి.

ఓం ప్రకృత్యై నమః
ఓం వికృత్యై నమః
ఓం విద్యాయై నమః
ఓం సర్వభూతహితప్రదాయై నమః
ఓం శ్రద్ధాయై నమః
ఓం విభూత్యై నమః
ఓం సురభ్యై నమః
ఓం పరమాత్మికాయై నమః
ఓం వాచే నమః
ఓం పద్మాలయాయై నమః
ఓం పద్మాయై నమః
ఓం శుచయే నమః
ఓం స్వాహాయై నమః
ఓం స్వధాయై నమః
ఓం సుధాయై నమః
ఓం ధన్యాయై నమః
ఓం హిరణ్మయ్యై నమః
ఓం లక్ష్మ్యై నమః
ఓం నిత్యపుష్టాయై నమః
ఓం విభావర్యై నమః
ఓం అదిత్యై నమః
ఓం దిత్యై నమః
ఓం దీప్తాయై నమః
ఓం వసుధాయై నమః
ఓం వసుధారిణ్యై నమః
ఓం కమలాయై నమః
ఓం కాంతాయై నమః
ఓం కామాక్ష్యై నమః
ఓం క్రోధసంభవాయై నమః
ఓం అనుగ్రహప్రదాయై నమః
ఓం బుద్ధయే నమః
ఓం అనఘాయై నమః
ఓం హరివల్లభాయై నమః
ఓం అశోకాయై నమః
ఓం అమృతాయై నమః
ఓం దీప్తాయై నమః
ఓం లోకశోకవినాశిన్యై నమః
ఓం ధర్మనిలయాయై నమః
ఓం కరుణాయై నమః
ఓం లోకమాత్రే నమః
ఓం పద్మప్రియాయై నమః
ఓం పద్మహస్తాయై నమః
ఓం పద్మాక్ష్యై నమః
ఓం పద్మసుందర్యై నమః
ఓం పద్మోద్భవాయై నమః
ఓం పద్మముఖ్యై నమః
ఓం పద్మనాభప్రియాయై నమః
ఓం రమాయై నమః
ఓం పద్మమాలాధరాయై నమః
ఓం దేవ్యై నమః
ఓం పద్మిన్యై నమః
ఓం పద్మగంధిన్యై నమః
ఓం పుణ్యగంధాయై నమః
ఓం సుప్రసన్నాయై నమః
ఓం ప్రసాదాభిముఖ్యై నమః
ఓం ప్రభాయై నమః
ఓం చంద్రవదనాయై నమః
ఓం చంద్రాయై నమః
ఓం చంద్రసహోదర్యై నమః
ఓం చతుర్భుజాయై నమః
ఓం చంద్రరూపాయై నమః
ఓం ఇందిరాయై నమః
ఓం ఇందుశీతలాయై నమః
ఓం ఆహ్లాదజనన్యై నమః
ఓం పుష్ట్యై నమః
ఓం శివాయై నమః
ఓం శివకర్యై నమః
ఓం సత్యై నమః
ఓం విమలాయై నమః
ఓం విశ్వజనన్యై నమః
ఓం తుష్టయే నమః
ఓం దారిద్ర్యనాశిన్యై నమః
ఓం ప్రీతిపుష్కరిణ్యై నమః
ఓం శాంతాయై నమః
ఓం శుక్లమాల్యాంబరాయై నమః
ఓం శ్రియై నమః
ఓం భాస్కర్యై నమః
ఓం బిల్వనిలయాయై నమః
ఓం వరారోహాయై నమః
ఓం యశస్విన్యై నమః
ఓం వసుంధరాయై నమః
ఓం ఉదారాంగాయై నమః
ఓం హరిణ్యై నమః
ఓం హేమమాలిన్యై నమః
ఓం ధనధాన్యకర్యై నమః
ఓం సిద్ధయే నమః
ఓం స్త్రైణసౌమ్యాయై నమః
ఓం శుభప్రదాయై నమః
ఓం నృపవేశ్మగతానందాయై నమః
ఓం వరలక్ష్మ్యై నమః
ఓం వసుప్రదాయై నమః
ఓం శుభాయై నమః
ఓం హిరణ్యప్రాకారాయై నమః
ఓం సముద్రతనయాయై నమః
ఓం జయాయై నమః
ఓం మంగళాదేవ్యై నమః
ఓం విష్ణువక్షఃస్థలస్థితాయై నమః
ఓం విష్ణుపత్న్యై నమః
ఓం ప్రసన్నాక్ష్యై నమః
ఓం నారాయణసమాశ్రితాయై నమః
ఓం దారిద్ర్యధ్వంసిన్యై నమః
ఓం దేవ్యై నమః
ఓం సర్వోపద్రవవారిణ్యై నమః
ఓం నవదుర్గాయై నమః
ఓం మహాకాళ్యై నమః
ఓం బ్రహ్మవిష్ణుశివాత్మికాయై నమః
ఓం త్రికాలజ్ఞానసంపన్నాయై నమః
ఓం భువనేశ్వర్యై నమః

శ్రీ లక్ష్మీ అష్టోత్తర శతనామ పూజాం సమర్పయామి ॥

తోర పూజ, తోర గ్రహణం

తొమ్మిది ముడులు, తొమ్మిది పూలు ఉన్న తోరాలను (పసుపు దారం) అమ్మవారి ముందు ఉంచి, ఒక్కొక్క ముడికి పూలు, అక్షతలు వేస్తూ:

నామం	ముడి
ఓం కమలాయై నమః	ప్రథమ గ్రంథిం పూజయామి
ఓం రమాయై నమః	ద్వితీయ గ్రంథిం పూజయామి
ఓం లోకమాత్రే నమః	తృతీయ గ్రంథిం పూజయామి
ఓం విశ్వజనన్యై నమః	చతుర్థ గ్రంథిం పూజయామి
ఓం మహాలక్ష్మ్యై నమః	పంచమ గ్రంథిం పూజయామి
ఓం క్షీరాబ్ధి తనయాయై నమః	షష్ఠ గ్రంథిం పూజయామి
ఓం విశ్వసాక్షిణ్యై నమః	సప్తమ గ్రంథిం పూజయామి
ఓం చంద్రసోదర్యై నమః	అష్టమ గ్రంథిం పూజయామి
ఓం శ్రీ వరలక్ష్మ్యై నమః	నవమ గ్రంథిం పూజయామి

తోర గ్రహణం

పూజ, కథ పూర్తయిన తరువాత తోరాన్ని కుడి చేతికి కట్టుకోవాలి (ముత్తైదువులు ఒకరికొకరు కట్టుకుంటారు):

బధ్నామి దక్షిణే హస్తే నవసూత్రం శుభప్రదం । పుత్రపౌత్రాభివృద్ధించ సౌభాగ్యం దేహి మే రమే ॥

వాయన దానం

తాంబూలం, పండ్లు, పిండివంటలు, రవికల గుడ్డ ఉంచిన వాయనాన్ని ఒక ముత్తైదువుకు ఇస్తూ:

ఏవం సంపూజ్య కళ్యాణీం వరలక్ష్మీం స్వశక్తితః । దాతవ్యం బ్రాహ్మణే వాయనం భక్త్యా వినయపూర్వకం ॥

ఇందిరా ప్రతిగృహ్ణాతు ఇందిరా వై దదాతి చ । ఇందిరా తారకోభాభ్యాం ఇందిరాయై నమో నమః ॥

ఇచ్చేవారు "ఇస్తినమ్మ వాయనం", పుచ్చుకునేవారు "పుచ్చుకుంటినమ్మ వాయనం" అని మూడు సార్లు చెప్పుకోవాలి.

నీరాజనం

కర్పూరం వెలిగించి హారతి ఇస్తూ:

ఘృతవర్తి సహస్రైశ్చ కర్పూరశకలైస్తథా । నీరాజనం మయా దత్తం గృహాణ వరదో భవ ॥

నీరాజనం సమర్పయామి । నీరాజనానంతరం ఆచమనీయం సమర్పయామి ।

మంత్రపుష్పం (సంపూర్ణం)

చేతిలో పూలు, అక్షతలు తీసుకుని నిలబడి:

ధాతా పురస్తాత్

ధాతా పురస్తాద్యముదాజహార శక్రః ప్రవిద్వాన్ ప్రదిశశ్చతస్రః । తమేవం విద్వానమృత ఇహ భవతి నాన్యః పంథా అయనాయ విద్యతే ॥

సహస్రశీర్షం దేవం

ఓం సహస్రశీర్షం దేవం విశ్వాక్షం విశ్వశంభువమ్ । విశ్వం నారాయణం దేవమక్షరం పరమం పదమ్ ॥ విశ్వతః పరమాన్నిత్యం విశ్వం నారాయణగ్ం హరిమ్ । విశ్వమేవేదం పురుషస్తద్విశ్వముపజీవతి ॥ పతిం విశ్వస్యాత్మేశ్వరగ్ం శాశ్వతగ్ం శివమచ్యుతమ్ । నారాయణం మహాజ్ఞేయం విశ్వాత్మానం పరాయణమ్ ॥ నారాయణ పరో జ్యోతిరాత్మా నారాయణః పరః । నారాయణ పరం బ్రహ్మ తత్త్వం నారాయణః పరః । నారాయణ పరో ధ్యాతా ధ్యానం నారాయణః పరః ॥ యచ్చ కించిజ్జగత్సర్వం దృశ్యతే శ్రూయతేఽపి వా । అంతర్బహిశ్చ తత్సర్వం వ్యాప్య నారాయణః స్థితః ॥

యోఽపాం పుష్పం వేద

యోఽపాం పుష్పం వేద । పుష్పవాన్ ప్రజావాన్ పశుమాన్ భవతి । చంద్రమా వా అపాం పుష్పమ్ । పుష్పవాన్ ప్రజావాన్ పశుమాన్ భవతి । య ఏవం వేద । యోఽపామాయతనం వేద । ఆయతనవాన్ భవతి ॥

అగ్నిర్వా అపామాయతనమ్ । ఆయతనవాన్ భవతి । యోఽగ్నేరాయతనం వేద । ఆయతనవాన్ భవతి । ఆపో వా అగ్నేరాయతనమ్ । ఆయతనవాన్ భవతి । య ఏవం వేద । యోఽపామాయతనం వేద । ఆయతనవాన్ భవతి ॥

వాయుర్వా అపామాయతనమ్ । ఆయతనవాన్ భవతి । యో వాయోరాయతనం వేద । ఆయతనవాన్ భవతి । ఆపో వై వాయోరాయతనమ్ । ఆయతనవాన్ భవతి । య ఏవం వేద । యోఽపామాయతనం వేద । ఆయతనవాన్ భవతి ॥

అసౌ వై తపన్నపామాయతనమ్ । ఆయతనవాన్ భవతి । యోఽముష్య తపత ఆయతనం వేద । ఆయతనవాన్ భవతి । ఆపో వా అముష్య తపత ఆయతనమ్ । ఆయతనవాన్ భవతి । య ఏవం వేద । యోఽపామాయతనం వేద । ఆయతనవాన్ భవతి ॥

చంద్రమా వా అపామాయతనమ్ । ఆయతనవాన్ భవతి । యశ్చంద్రమస ఆయతనం వేద । ఆయతనవాన్ భవతి । ఆపో వై చంద్రమస ఆయతనమ్ । ఆయతనవాన్ భవతి । య ఏవం వేద । యోఽపామాయతనం వేద । ఆయతనవాన్ భవతి ॥

నక్షత్రాణి వా అపామాయతనమ్ । ఆయతనవాన్ భవతి । యో నక్షత్రాణామాయతనం వేద । ఆయతనవాన్ భవతి । ఆపో వై నక్షత్రాణామాయతనమ్ । ఆయతనవాన్ భవతి । య ఏవం వేద । యోఽపామాయతనం వేద । ఆయతనవాన్ భవతి ॥

పర్జన్యో వా అపామాయతనమ్ । ఆయతనవాన్ భవతి । యః పర్జన్యస్యాయతనం వేద । ఆయతనవాన్ భవతి । ఆపో వై పర్జన్యస్యాయతనమ్ । ఆయతనవాన్ భవతి । య ఏవం వేద । యోఽపామాయతనం వేద । ఆయతనవాన్ భవతి ॥

సంవత్సరో వా అపామాయతనమ్ । ఆయతనవాన్ భవతి । యః సంవత్సరస్యాయతనం వేద । ఆయతనవాన్ భవతి । ఆపో వై సంవత్సరస్యాయతనమ్ । ఆయతనవాన్ భవతి । య ఏవం వేద ॥

యోఽప్సు నావం ప్రతిష్ఠితాం వేద । ప్రత్యేవ తిష్ఠతి ॥

రాజాధిరాజాయ

ఓం రాజాధిరాజాయ ప్రసహ్య సాహినే । నమో వయం వైశ్రవణాయ కుర్మహే । స మే కామాన్ కామకామాయ మహ్యమ్ । కామేశ్వరో వైశ్రవణో దదాతు । కుబేరాయ వైశ్రవణాయ । మహారాజాయ నమః ॥

ఓం తద్బ్రహ్మ

ఓం తద్బ్రహ్మ । ఓం తద్వాయుః । ఓం తదాత్మా । ఓం తత్సత్యమ్ । ఓం తత్సర్వమ్ । ఓం తత్పురోర్నమః ॥

అంతశ్చరతి

అంతశ్చరతి భూతేషు గుహాయాం విశ్వమూర్తిషు । త్వం యజ్ఞస్త్వం వషట్కారస్త్వమింద్రస్త్వగ్ం రుద్రస్త్వం విష్ణుస్త్వం బ్రహ్మ త్వం ప్రజాపతిః । త్వం తదాప ఆపో జ్యోతీ రసోఽమృతం బ్రహ్మ భూర్భువస్సువరోమ్ ॥

ముగింపు

ఈశానస్సర్వ విద్యానామీశ్వరస్సర్వ భూతానాం బ్రహ్మాధిపతిర్బ్రహ్మణోఽధిపతిర్బ్రహ్మా శివో మే అస్తు సదాశివోమ్ ॥

శ్రీ వరలక్ష్మ్యై నమః । మంత్రపుష్పం సమర్పయామి ॥

(పూలు, అక్షతలు స్వామిపై వేయాలి)

శ్రీ వరలక్ష్మీ వ్రత కథ

కథ పూర్తయిన తరువాత అక్షతలు శిరస్సున ధరించి, తోరాన్ని కుడి చేతికి కట్టుకుని, వాయనం ఇవ్వాలి.

కథా ప్రారంభం

పూర్వం నైమిశారణ్యంలో శౌనకాది మహర్షులు సూతమహామునిని, "మహాత్మా, స్త్రీలకు సకల సౌభాగ్యాలను ఇచ్చే వ్రతం ఏదైనా ఉంటే చెప్పండి" అని కోరారు. సూతుడు, "మునులారా, ఒకనాడు కైలాసంలో పార్వతీదేవి పరమేశ్వరుడిని ఇదే ప్రశ్న అడిగింది. అప్పుడు శివుడు చెప్పిన వరలక్ష్మీ వ్రత కథను మీకు చెబుతాను" అని చెప్పసాగాడు.

పార్వతీ పరమేశ్వర సంవాదం

ఒకనాడు కైలాసంలో పరమేశ్వరుడు రత్నసింహాసనంపై కూర్చుని ఉండగా, పార్వతీదేవి ఆయనను, "స్వామీ, లోకంలోని స్త్రీలు సకల సంపదలు, సౌభాగ్యం, పుత్రపౌత్రాభివృద్ధి పొందడానికి తేలికగా ఆచరించగల వ్రతం ఏదైనా ఉంటే నాకు చెప్పండి" అని కోరింది. అప్పుడు శివుడు, "దేవీ, స్త్రీలకు అత్యంత శ్రేయస్కరమైన వ్రతం వరలక్ష్మీ వ్రతం. దీనిని శ్రావణ మాసంలో పౌర్ణమికి ముందు వచ్చే శుక్రవారం నాడు ఆచరించాలి. దీని మహిమను ఒక కథ ద్వారా చెబుతాను, విను" అని చెప్పసాగాడు.

చారుమతి

మగధ దేశంలో కుండినపురం అనే అందమైన నగరం ఉండేది. ఆ నగరంలో చారుమతి అనే బ్రాహ్మణ స్త్రీ ఉండేది. ఆమె ఎంతో సద్గుణవతి, పతివ్రత. ప్రతిరోజూ ఉదయాన్నే లేచి భర్తను, అత్తమామలను భక్తితో సేవించి, ఇంటి పనులన్నీ చేసి, దేవతలను పూజించేది. అతిథులను ఆదరించేది. ఆమె గుణాలకు ఆ నగరంలో అందరూ ఆమెను గౌరవించేవారు.

ఆమె భక్తికి, పాతివ్రత్యానికి మెచ్చిన శ్రీ మహాలక్ష్మీదేవి ఒకనాడు రాత్రి చారుమతికి కలలో కనిపించి, "చారుమతీ, నేను వరలక్ష్మీదేవిని. నీ భక్తికి, నీ నడవడికి సంతోషించి నీకు ప్రత్యక్షమయ్యాను. శ్రావణ మాసంలో పౌర్ణమికి ముందు వచ్చే శుక్రవారం నాడు నన్ను భక్తితో పూజించు. నీవు కోరిన కోరికలన్నీ నెరవేరుస్తాను" అని చెప్పి అదృశ్యమైంది.

చారుమతి మేల్కొని, తనకు కలలో లక్ష్మీదేవి కనిపించినందుకు ఎంతో ఆనందించి, భర్తకు, అత్తమామలకు కల గురించి చెప్పింది. వారు కూడా సంతోషించి ఆ వ్రతాన్ని తప్పకుండా చేయమని చెప్పారు. చారుమతి ఆ విషయాన్ని పొరుగింటి స్త్రీలకు కూడా చెప్పింది. వారంతా ఆ శుభ దినం కోసం ఎదురుచూడసాగారు.

వ్రతాచరణం

శ్రావణ మాసం వచ్చింది. పౌర్ణమికి ముందు శుక్రవారం నాడు చారుమతి, ఇతర స్త్రీలతో కలిసి ఉదయాన్నే స్నానం చేసి, శుభ్రమైన వస్త్రాలు ధరించి, ఇంటిని అలంకరించి, ఒక పీఠంపై బియ్యం పోసి, కలశం ఉంచి, దానిపై కొబ్బరికాయ పెట్టి, పసుపు కుంకుమలతో, పూలతో వరలక్ష్మీదేవిని ఆవాహన చేసింది. తొమ్మిది ముడుల తోరాన్ని దేవి ముందు ఉంచి, షోడశోపచారాలతో పూజించి, రకరకాల పిండివంటలు నైవేద్యంగా సమర్పించింది.

తరువాత అందరూ భక్తితో అమ్మవారికి ప్రదక్షిణలు చేయసాగారు. మొదటి ప్రదక్షిణ చేయగానే వారి కాళ్ళకు బంగారు అందెలు, గజ్జెలు వచ్చాయి. రెండవ ప్రదక్షిణ చేయగానే చేతులకు బంగారు కంకణాలు వచ్చాయి. మూడవ ప్రదక్షిణ చేయగానే వారంతా సర్వాభరణ భూషితులయ్యారు. వారి ఇళ్ళు ధనధాన్యాలతో, బంగారంతో, రథగజతురగాలతో నిండిపోయాయి.

వ్రతం పూర్తయిన తరువాత చారుమతి తోరాన్ని కుడి చేతికి కట్టుకుని, బ్రాహ్మణులకు వాయనం ఇచ్చి, అందరికీ భోజనం పెట్టింది. ఆమెతో పాటు వ్రతం చేసిన స్త్రీలంతా అనేక సంపదలు పొంది, పుత్రపౌత్రాభివృద్ధితో సుఖంగా జీవించారు. ఆ నగర ప్రజలంతా చారుమతిని కొనియాడారు. అప్పటి నుంచి లోకంలో స్త్రీలంతా ఈ వ్రతాన్ని ప్రతి సంవత్సరం ఆచరిస్తున్నారు.

ఫలశ్రుతి

ఈ కథ చెప్పి పరమేశ్వరుడు పార్వతీదేవితో, "దేవీ, ఈ వ్రతాన్ని భక్తితో ఆచరించి, ఈ కథను విన్న స్త్రీలకు వరలక్ష్మీదేవి అనుగ్రహంతో సకల సంపదలు, సౌభాగ్యం, దీర్ఘ సుమంగళీత్వం, పుత్రపౌత్రాభివృద్ధి కలుగుతాయి. వారి ఇంట దారిద్ర్యం ఉండదు" అని చెప్పాడు. సూతమహాముని ఈ కథను శౌనకాది మునులకు చెప్పి, "ఈ కథను చదివినా, విన్నా వరలక్ష్మీదేవి కటాక్షం లభిస్తుంది" అని ముగించాడు.

కథ పూర్తయిన తరువాత అక్షతలు శిరస్సున ధరించి, తోరాన్ని కుడి చేతికి కట్టుకోవాలి.

ఉద్వాసన

పూజ చివర్లో (లేదా నిమజ్జనం రోజున) అక్షతలు తీసుకుని:

యజ్ఞేన యజ్ఞమయజంత దేవాః తాని ధర్మాణి ప్రథమాన్యాసన్ । తే హ నాకం మహిమానః సచంతే యత్ర పూర్వే సాధ్యాః సంతి దేవాః ॥

శ్రీ వరలక్ష్మీ దేవీం యథాస్థానం ప్రవేశయామి । శోభనార్థే పునరాగమనాయ చ ॥

విగ్రహాన్ని కొద్దిగా కదిలించి, పసుపు గణపతిపై ఉన్న అక్షతలను విగ్రహంపై వేయాలి.